จะเอาอะไรไปฆ่ามะเร็ง

| |

ทำไมรักษามะเร็งถึงยาก

ทำไมให้คีโมแล้วผมร่วง

ทำไมต้องฉายแสงเป็นสิบๆรอบ

ยาอะไรราคาครึ่งล้าน

มะเร็ง1

 

มาทำความรู้จักกับเทคโนโลยีกำจัดมะเร็ง กันเถอะ

 

เรารู้จักมะเร็งมาหลายร้อยปี แต่ยังมีคนเสียชีวิตจากโรคมะเร็งเป็นจำนวนไม่น้อย แม้จะลดลง แต่ยังไงก็เป็นโรคที่ถือว่าน่ากลัว ถ้าเป็นแล้ว มันยากที่จะหายขาด

 

แล้วเพราะอะไร ทำไมถึงยาก ต่างอะไรกับเป็นหวัด จะมาเล่าให้ฟังว่าอาวุธหลักๆที่เรามี มันคืออะไร ไปทำอะไรกับมะเร็ง แล้วแต่ละวิธีมีข้อจำกัดยังไงมั่ง ทำไมมันไม่ตายซะที

 

ก่อนที่จะกลายเป็นมะเร็ง มันก็เป็นเซลล์ร่างกายปกติของเรานี่แหละ แต่ว่ามันหน้ามืดตามัว เข้า Dark side ไปซะงั้น เพราะงั้นหน้าตาจริงๆแล้วมันก็คล้ายๆเซลล์ปกติของเรานี่แหละ แต่มีความพิกลพิการไปบ้าง

 

การที่เราจะให้ยาอะไรซักอย่างไปกำจัดมันเนี่ย ยาที่เราให้จะเข้าไปในเส้นเลือด ไม่ว่าจะเป็นยากิน ก็จะถูกดูดซึมเข้าเส้นเลือดทางลำไส้ หรือยาฉีดเข้าเส้นเลือดตรงๆ ผลสุดท้ายแล้วมันจะไปทั่วร่างกายเหมือนกัน คือเหมือนยาจะได้จับมือกับทุกเซลล์อ่ะ

 

ทีนี้ในเมื่อมันหน้าตาคล้ายๆเซลล์ของเราอยู่แล้ว การที่เราจะเอายาที่จะกำจัดมันได้ใส่เข้าไป เซลล์ส่วนอื่นมันก็จะโดนผลของยาไปด้วยเหมือนกัน ถ้ายามันฆ่ามะเร็งได้ มันก็ฆ่าเซลล์ปกติของเราได้ด้วย

 

ซึ่งถ้าเป็นเชื้อแบคทีเรียเนี่ย หน้าตาเซลล์มันไม่เหมือนของเรา เราสามารถหาช่องทางระเบิดมันทิ้งได้ โดยไม่กระทบเซลล์เรามากนัก ที่เป็นแบบนี้เพราะว่าหน้าตามันแตกต่างจากเรามากๆ หน้าตามันคนละแบบเลย เห็นหน้าแปลกๆ ยาเดินเข้าไปฆ่าได้ทันที ซึ่งมันง่ายกว่ามะเร็งเยอะ

 

แบคทีเรียมันเหมือนแกะดำในฝูงแกะขาว ส่วนมะเร็งน่าจะเหมือนแกะขาวที่หางเทาๆ ในแกะขาวฝูงใหญ่ ทำให้มัน แยกยากมาก

มะเร็ง2

ทีนี้ในเมื่อวิธีเดิมที่เราใช้ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย มันไม่ได้ผล แล้วจะทำยังไง อย่างที่บอกไป มะเร็งมันโตไวมาก มันเกิดมาแบ่งตัวอย่างเดียวเลย แปปๆมีก้อนโผล่มาให้ตรวจเจอได้แล้ว เพราะงั้นถ้าเราไปตัดมันทิ้ง มะเร็งมันก็น่าจะตาย จริงมั้ย

เมื่อก่อนเค้าก็คิดกันว่าจริง แต่แล้วเป็นไง มันไม่ง่ายอย่างงั้นไง เพราะมะเร็งมันแพร่กระจายได้ ถึงตัดก้อนหลักไป แต่มันยังซ่อนลูกหลานไว้สืบทอดตระกูลได้อยู่ รอวันเติบโตมาเป็นก้อนหลักก้อนใหม่ ตอนที่ลูกหลานมันเดินทางไปหาถิ่นฐานใหม่เนี่ย มันยังไม่เป็นก้อนออกมาให้เห็นนะครับ มันไปแค่หน่วยเซลล์ แบบเล็กมากๆ เล็กเกินกว่าตาคนจะมองเห็นได้

 

เพราะฉะนั้น การตัดก้อนมะเร็งออก จะมีระยะปลอดภัย เหมือน Safety margin ในหุ้น คือเราจะตัดให้กว้างกว่าที่เห็น แล้วแต่ชนิด กี่มิล กี่เซน ก็ว่ากันไป พอตัดเสร็จ ในเมื่อตาเรามองไม่เห็น เราก็จะส่งก้อนที่เราตัดเนี่ย ไปให้หมอพยาธิเอาไปส่องกล้องขยายดูว่า มันมีลูกหลานของมะเร็งอยู่ที่ขอบๆมั้ยน้า

 

มะเร็งเกิดจาก

ถ้ามีแสดงว่ามันอาจจะไปไกลเกินกว่าขอบที่เราตัดก็ได้นะ แปลว่าเรายังเหลือลูกหลานมันไว้อยู่ในร่างอยู่เลย ซักวันมันจะโตขึ้นมาใหม่ แต่ถ้าเซลล์มะเร็งไปไม่ถึงขอบที่เราตัด เราก็คิดว่าน่าตะกำจัดมันออกมาได้หมดนะ แต่ก็ยังมีคนที่กลับมาเป็นซ้ำใหม่ได้ด้วยเหมือนกันนะ

 

การผ่าแบบนี้ มันทำได้เฉพาะกับมะเร็งแบเบาะ ที่ยังไม่เก่งขนาดจะกระจายไปตามต่อมน้ำเหลือง หรือไปอวัยวะอื่น เพราะไม่งั้นเราก็ต้องตามไปตัดให้หมด ถ้าทำงั้นก็ไม่รู้ว่ามะเร็งหรือคนจะตายก่อนกัน หรือ พวกมะเร็งเม็ดเลือด เราก็ผ่าไม่ได้เหมือนกัน จริงมั้ย

วิธีใหม่จึงต้องถูกคิดค้นขึ้น ต้องหาความแตกต่างของเซลล์มะเร็ง กับเซลล์ของเรา อะไรที่มันต่างกัน จุดนั้นแหละ คือจุดอ่อนที่ทำให้เรากำจัดมันได้ พอเรารู้ว่าเฮ้ย มะเร็งมันโตไวนี่นา มันแบ่งเซลล์เก่งมากเลย

งั้นถ้าเราทำให้มันแบ่งเซลล์ไม่ได้ล่ะ มันก็ต้องตายแน่ๆ ก็ฟังดูเป็นความคิดที่ดีนะ จึงมีการคิดค้นวิธีขึ้นมา ทำให้เราได้รู้จักกับ Chemotherapy (คีโม) และ

Radiation therapy (ฉายแสง)

 

เอา Radiation therapy ก่อน ภาษาบ้านๆคือฉายแสง มันคงไม่ใช่แสงธรรมดาหลอดไฟนีออนหรอก แต่มันเป็นคลื่นพลังงานสูงที่พร้อมจะระเบิด DNA ของคุณให้กระจุย เอ่อ… แล้วเซลล์ของเราล่ะ

แน่นอนครับ มันเป็นคลื่น ทะลุตัวเราได้สบายๆ โดนกันไปถ้วนหน้าตั้งแต่ผิวหนัง กล้ามเนื้อ ตับ ไต ไส้ พุง และเป้าหมายของเรา ก้อนมะเร็งที่รัก แต่เราไม่อยากให้ส่วนอื่นของเรา DNA พังจนเข้า Dark side ตามไปอีกตัว เราก็จะเน้นแสงไปที่ก้อนมะเร็งโดยเฉพาะ แต่จะทำยังไงดีล่ะ

 

เราก็รู้มาว่าการที่ DNA จะถูกทำลาย มันต้องได้รับรังสีใน dose ที่สูงระดับนึง เมื่อมันมากพอ มันก็จะระเบิด ตู้ม ละก็แบ่งตัวไม่ได้อีก แต่ถ้ามันได้รับน้อยๆ DNA ยังแค่ไหม้นิดๆ ระดับนี้เซลล์เรายังพอฟื้นฟูสภาพกลับมาได้เหมือนเดิม

 

เอาล่ะ ความรู้เท่านี้ก็พร้อมจะไปล่ามะเร็งแล้ว สิ่งที่จะทำก็คือ เราก็จะยิงรังสีไปเป็น dose น้อยๆ แต่หลายๆทาง โดยที่รังสีทั้งหมดเนี่ย จะมาตัดกันที่ก้อนมะเร็งพอดี เพื่อให้เป็นส่วนที่ได้รับรังสีมากที่สุดกะจะฆ่ามันให้ตาย ส่วนเซลล์ของเราล่ะ ก็จะได้รับรังสีอ่อนๆ แล้วเราก็จะเว้นช่วงไว้เล็กน้อยให้มันได้พักฟื้น

มะเร็งฉายแสง

ต่สุดท้ายแล้วการฉายแสงก็มีข้อจำกัดใกล้เคียงกับการผ่าตัด เพียงแต่สามารถฉายได้ทุกส่วนไม่จำกัดว่าก้อนจะอยู่ลึก แต่อย่างมะเร็งเม็ดเลือดก็หมดสิทธิ์ จะไปฉายตรงไหน คนคงตายก่อน และยังมีเซลล์มะเร็งบางส่วนแม่งทนรังสีได้ด้วย ให้ไปนึกว่านอนอาบแดด เอากะมันสิ

อีกวิธีที่คุ้นเคย Chemotherapy ที่เราให้ chemo เนี่ย จริงๆมันไม่ได้ดีกับตัวเรานะ เป้าหมายมันคือจะไปทำลายเซลล์ที่แบ่งตัว เพราะงั้นเซลล์ไหนที่แบ่งตัวอยู่ โดน chemo เข้าไป แบ่งไม่ออกจ้า ตายสนิท โดยเฉพาะเซลล์มะเร็งที่เราเล็งไว้

 

ในเมื่อแบ่งตัวเร็วนักเจอ chemo เราเข้าไป มันก็พ่ายแพ้บ้างแหละ ทำให้หยุดเติบโตได้ซักพัก แต่พอหยุดเติบโต มันก็จะค่อยๆแห้งตายไปบางส่วน จำนวนเหลือน้อยลง ก็พอให้เม็ดเลือดขาวของเรารุมตื้บมันได้ด้วยพลังสามัคคี

แล้วเซลล์ของเราล่ะ ในเมื่อยามันไปทั่วร่างกาย เซลล์ไหนของเราที่แบ่งตัวบ่อยก็โดนลูกหลงทั้งนั้น เส้นผม ลำไส้ กระเพาะ เม็ดเลือด และ เด็กในท้องก็ด้วย มันเลยเป็นผลข้างเคียงที่ใครๆที่ให้คีโมก็ต้องเจอทั้งนั้น ผมร่วงมั่งหละ คลื่นไส้อาเจียน อ้วกแตกอ้วกแตน อ้วกเยอะจริงๆนะครับ วันนึงเป็นสิบๆครั้ง หน้าซีด อ่อนเพลียเพราะเม็ดเลือดแดงไม่พอ เม็ดเลือดขาวก็พลอยโดนไปด้วย ทำให้ติดเชื้อได้ง่าย ส่วนเด็กในท้องในช่วงที่กำลังสร้างร่างกาย ถ้าโดนเข้าไป ก็เละไม่ต่างกับก้อนมะเร็งครับ ส่วนมากจะแท้งไปก่อนคลอดซะอีก

 

เห็นว่าจริงๆมันเหมือนระเบิดตัวตายไปพร้อมกับมะเร็ง แต่มันดียังไง คือไม่ว่ามะเร็งตัวเล็กตัวใหญ่ โดนกันไปด้วยทั้งนั้น แต่ร่างกายเราหรือมะเร็ง ใครจะทนไม่ได้ก่อนกันส่วนมากจึงเก็บเอาไว้ใช้ฆ่าลูกๆของมัน หลังจากเราผ่าตัดเอาก้อนหลักออกไปแล้ว รวมถึงพวกมะเร็งเม็ดเลือดที่ไม่รู้จะไปผ่ามันยังไงด้วย chemo นี่แหละ พระเอกเลย

 

อันสุดท้ายที่จะพูดถึงก็คือ Targeted therapy เค้าเรียกว่าสไนเปอร์สังหารมะเร็ง อันนี้มันเป็นยา ยาที่สังเคราะห์ขึ้นมาให้ฆ่าแต่มะเร็งเท่านั้น เซลล์อื่นมันจะไม่ไปยุ่งเลย มันทำได้ยังไง

มะเร็งน้อยแกะขาวหางเทาของเรา อย่างน้อยมันก็ยังมีหางเทาๆอยู่ ซึ่งก็คือจริงๆแล้วมันมีบางส่วนเล็กๆที่แปลกแยกไปจากเซลล์ปกติ เป็นจุดอ่อนที่เราเอามาใช้ได้ แต่ส่วนนั้นเนี่ยมันเฉพาะตัวมากๆ มะเร็งชนิดนึงก็จะมีส่วนเฉพาะของมันเอง ไม่เหมือนชนิดอื่น

 

มะเร็งบางชนิด เช่นมะเร็งเต้านม ยังแบ่งย่อยลงไปอีกหลายชนิด ไม่ใช่ทุกชนิดที่เราจะหาส่วนเฉพาะเจอ ก็จะมีแค่บางชนิดของมะเร็งเต้านมเท่านั้นที่มีส่วนเฉพาะ ถ้าเราเจอส่วนเฉพาะนี้ได้ เราก็สร้างยาที่ไปกำจัดไอมะเร็งชนิดนั้นๆได้ โดยที่เซลล์อื่นๆของร่างกายเรา ไม่มีส่วนเฉพาะนี้เลย เพราะงั้นยาที่เข้าไปก็จะมองหาแต่ส่วนเฉพาะนี้ อย่างอื่นมันก็จะไม่สนใจ ลอยข้ามหัวไปเลย ฟังดูดีงามพระราม 8 มากๆ มันก็ดีจริงๆครับ มันไปได้ทั่วตัวเหมือน chemo แต่มันจำเพาะกับมะเร็งมากกว่าวิธีไหนๆ เรียกว่าเป็นหนทางรอดของมนุษย์ก็ว่าได้

 

แต่ข้อจำกัดของมันคืออะไร อย่างที่บอกว่าส่วนเฉพาะนั้น ไม่ใช่ทุกชนิดที่จะมี ชนิดไหนไม่มี เราก็สร้างยามากำจัดไม่ได้ ที่ทำได้คือพยายามค้นหาเผื่อว่าจะเจอแล้วเอามาผลิตเป็นยาได้

มะเร็ง ยารักษา

อีกปัญหาก็คือการจะสร้างยาระดับเทพแบบนี้ออกมาได้ มันใช้งบวิจัยมหาศาล ยาที่ออกมาแม่งแพงระยับ ถ้าเคยอ่านข่าวเจอพวกยาเข็มละหลักหมื่น ให้กันหลายครั้ง คูณกันเข้าไปกลายเป็นหลายแสน ไม่ตายเพราะมะเร็งก็ช็อกตายกับค่ายา แม้ทุกวันนี้ราคาก็ค่อยๆลดลงมาเรื่อยๆ ให้พอเข้าถึงได้ง่ายขึ้น แต่ยังอยู่ในระดับแพงชิบหายอยู่ดี

การรักษาอื่นๆยังมีอีก การใช้ฮอร์โมน การใช้ยาต้านการงอกของเส้นเลือด เพื่อกะให้มะเร็งขาดเลือดตาย การกระตุ้นภูมิคุ้มกันติดอาวุธให้เม็ดเลือดขาวไปสู้กับมะเร็ง ยังมีอีกยิบย่อย แต่คิดว่าแค่นี้คงพอเห็นภาพ ไม่งั้นจะย้าวยาวเกิน เดี๋ยวเบื่อซะก่อน

การรักษาที่ดีคือการป้องกัน ถ้าจำได้ มีข่าวเมื่อหลายปีก่อน Angelina Jolie ไปผ่าตัดเอาเต้านมออกเพราะเจอ gene บางตัว ซึ่งไอเจ้า gene ตัวนี้เนี่ย

มันเจอบ่อยมากๆในคนที่เป็นมะเร็งเต้านมชนิดนึง เค้าก็ไปคิดไปศึกษากันว่าไอ gene ตัวนี้มันต้องเป็นตัวก่อมะเร็งเต้านมแน่เลย เพราะงั้นใครมี gene นี้ มีโอกาสเป็นมะเร็งสูงมาก การตัดเต้านมตั้งแต่ยังไม่เจอมะเร็ง ดีกว่าเป็นแล้วค่อยมาตัดแน่นอน

ความรู้ทั่วไปไว้ใจ fun88

 

Previous

คำขวัญ จ.ชลบุรี (ประวัติที่มา)

โดราเอมอน 50 ปี

Next

Leave a Comment